Οι 10 λόγοι που οι επενδυτές εκτοξεύουν τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων – Γιατί το sell off μπορεί να έχει συνέχεια
Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξάνονται σχεδόν καθημερινά σε ολόκληρο τον κόσμο, προκαλώντας έντονη συζήτηση στις αγορές για τους λόγους που τροφοδοτούν την άνοδο, αλλά και για το πόσο υψηλότερα μπορούν να κινηθούν.
Ένα παγκόσμιο sell off στην αγορά κρατικού χρέους έχει οδηγήσει την απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007, ενώ περισσότεροι από τους μισούς, από τους συνολικά 173 συμμετέχοντες σε έρευνα Markets Pulse την περασμένη εβδομάδα, εκτιμούν ότι η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου θα αγγίξει το 6% έως το τέλος του έτους.
Από την Ιαπωνία έως τη Γαλλία, το κόστος δανεισμού καταγράφει επίσης νέα υψηλά, οδηγώντας την απόδοση του δείκτη Bloomberg Global Aggregate Treasuries Total Return Index στο υψηλότερο επίπεδο από το 2000.
Τα παγκόσμια ομόλογα έχουν χάσει 2,7% από τις αρχές του έτους, την ώρα που οι μετοχές καταγράφουν άνοδο 13%.
Το sell off εξελίσσεται σε ένα περιβάλλον επίμονου πληθωρισμού, δημοσιονομικών ανησυχιών και ανθεκτικής οικονομικής ανάπτυξης.
Όλα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα πιέσεων για τις αγορές ομολόγων, με τους επενδυτές να προσπαθούν να διαπιστώσουν ποιοι παράγοντες είναι αυτοί που πραγματικά οδηγούν τις αποδόσεις υψηλότερα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Torsten Slok της Apollo Global Management υποστηρίζει ότι τα επιτόκια ενδέχεται να παραμείνουν «υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα».
«Ακόμη και εάν έχουν διασπαστεί ορισμένα σημαντικά όρια, δεν θεωρούμε ότι οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις έχουν φτάσει απαραίτητα σε επίπεδο που να μπορεί να οδηγήσει από μόνο του σε σταθεροποίηση», δήλωσε ο Gilles Moec, επικεφαλής οικονομολόγος της AXA Group.
Ακολουθούν οι 10 βασικοί λόγοι πίσω από το παγκόσμιο sell off στα ομόλογα:
1. Ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη
Οι επενδυτές στρέφονται συνήθως στα ομόλογα όταν οι οικονομικές προοπτικές είναι δυσοίωνες.
Αυτή τη στιγμή, όμως, η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να παρουσιάζει ισχυρή δυναμική, ενώ η παγκόσμια ανάπτυξη παραμένει ανθεκτική παρά τον πόλεμο με το Ιράν και το υψηλό κόστος δανεισμού.
Η επιχειρηματική δραστηριότητα διεθνώς παραμένει ισχυρή, με τους δείκτες μεταποίησης να καταγράφουν σε μεγάλες οικονομίες τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών.
Η ανθεκτικότητα της ανάπτυξης ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και αυξάνει τον κίνδυνο νέων αυξήσεων επιτοκίων, ενώ παράλληλα δίνει στους επενδυτές περισσότερους λόγους να προτιμούν τις μετοχές έναντι των ομολόγων.
Ο πληθωρισμός είναι αρνητικός για τα ομόλογα, καθώς μειώνει την πραγματική αξία των κουπονιών και των κεφαλαίων που θα λάβουν οι επενδυτές στο μέλλον.
«Η ανάπτυξη παραμένει ισχυρή και, μετά τα πρόσφατα PMI, φαίνεται να ενισχύεται ακόμη περισσότερο», δήλωσε ο Martin Harvey, διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος της Wellington Management.
«Τα ομόλογα δεν αποτελούν αυτή τη στιγμή καλό αντιστάθμισμα έναντι των μετοχών», πρόσθεσε.
2. Υψηλότερες τιμές εμπορευμάτων
Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν έχει δημιουργήσει αυτό που η Goldman Sachs Group χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία.
Η τιμή του Brent έφτασε έως τα 126,41 δολάρια το βαρέλι, καθώς η σύγκρουση περιόρισε τις ενεργειακές ροές μέσω των στρατηγικής σημασίας Στενών του Hormuz.
Η εξέλιξη αυτή έχει αυξήσει τις τιμές της βενζίνης και του diesel, διατηρώντας παράλληλα υψηλές τις γενικότερες πληθωριστικές πιέσεις.
Την ίδια στιγμή, οι τιμές των τροφίμων καταγράφουν επίσης σημαντική άνοδο, εν μέρει λόγω των πρόσφατων κυμάτων καύσωνα.
3. Αυξήσεις επιτοκίων
Η Federal Reserve αύξησε τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, ενώ οι αξιωματούχοι της σηματοδοτούν ότι ενδέχεται να απαιτηθούν και νέες αυξήσεις, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%.
Κεντρικές τράπεζες στην Αυστραλία και την Ιαπωνία έχουν επίσης αυξήσει τα επιτόκια προκειμένου να περιορίσουν τον πληθωρισμό, ενώ οι traders προεξοφλούν πλέον αυξήσεις επιτοκίων σε Βρετανία, Καναδά και Ευρώπη τους επόμενους μήνες.
Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι περίπου το 90% της αύξησης στις ονομαστικές αποδόσεις των 10ετών ομολόγων από τον Αύγουστο του 2020 σημειώθηκε γύρω από τις ανακοινώσεις για την απασχόληση εκτός γεωργικού τομέα στις ΗΠΑ και τις ομιλίες κορυφαίων αξιωματούχων της Fed.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι προσδοκίες της αγοράς για τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια αποτελούν τον κυρίαρχο παράγοντα πίσω από τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων.
Παράλληλα, όσο αυξάνεται το κόστος δανεισμού, οι ιδιοκτήτες κατοικιών προχωρούν λιγότερο συχνά σε αναχρηματοδότηση των στεγαστικών τους δανείων.
Αυτό αυξάνει τη διάρκεια των mortgage bonds και αναγκάζει ορισμένους επενδυτές να πωλούν αμερικανικά κρατικά ομόλογα, προκειμένου να αντισταθμίσουν την αυξημένη έκθεσή τους στον κίνδυνο επιτοκίων.
4. Η έκρηξη δανεισμού των hyperscalers και οι επενδύσεις στην AI
Ο παγκόσμιος αγώνας για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει έκρηξη δανεισμού, προσθέτοντας τεράστιες ποσότητες νέου χρέους στις αγορές.
Οι εταιρείες έχουν εκδώσει φέτος παγκοσμίως περισσότερα από 400 δισ. δολάρια σε ομόλογα για τη χρηματοδότηση τεχνολογικών επενδύσεων, με μεγάλο μέρος αυτών των εκδόσεων να πραγματοποιείται στις ΗΠΑ.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε είδους δανειολήπτες — από κυβερνήσεις έως εταιρείες που χρηματοδοτούν συγχωνεύσεις και εξαγορές — ανταγωνίζονται ολοένα πιο έντονα για τα διαθέσιμα κεφάλαια των επενδυτών.
«Αυτό θα πρέπει τελικά να συμβάλει στην άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων υψηλής ποιότητας, όπως τα αμερικανικά Treasuries, απλώς και μόνο λόγω της εκρηκτικής αύξησης της προσφοράς», έγραψε ο Arif Husain, επικεφαλής παγκόσμιου fixed income στην T. Rowe Price, η οποία διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων.
Οι αναλυτές της Barclays επισημαίνουν ότι οι επακόλουθες επενδύσεις σε υποδομές αποτελούν έναν ακόμη λόγο για τον οποίο η αμερικανική οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική παρά το υψηλότερο κόστος δανεισμού.
5. Δημοσιονομικά ελλείμματα και χρέος
Οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι αυξάνονται, καθώς τα ελλείμματα παραμένουν υψηλά και οι κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να τα αντιμετωπίσουν ουσιαστικά.
Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε πρόσφατα για πρώτη φορά τα 40 τρισ. δολάρια.
Οι χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) αναμένεται να δανειστούν συνολικά 18 τρισ. δολάρια φέτος, πλημμυρίζοντας τις αγορές με νέα προσφορά χρέους και ενθαρρύνοντας τους επενδυτές να απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να αγοράσουν κρατικά ομόλογα.
Η Γαλλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς πληρώνει πολύ υψηλότερο κόστος για τον δανεισμό της, ενώ οι επενδυτές προετοιμάζονται για τις εκλογές του επόμενου έτους και την πιθανότητα μιας λαϊκιστικής κυβέρνησης που θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τις κρατικές δαπάνες.
«Η φαινομενικά ασταμάτητη αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων στις ανεπτυγμένες αγορές αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ωθεί αρκετές οικονομίες του ανεπτυγμένου κόσμου προς μη βιώσιμες τροχιές χρέους», δήλωσε η Katharine Neiss, αναπληρώτρια επικεφαλής παγκόσμιας οικονομίας της PGIM Credit.
Στις ΗΠΑ, ο Steven Blitz, managing director για την παγκόσμια μακροοικονομική ανάλυση και στρατηγική στην TS Lombard, υποστηρίζει ότι η έλλειψη «πολιτικής βούλησης να απορροφηθεί μια ύφεση» σημαίνει ότι η άνοδος των αποδόσεων δεν θα σταματήσει απαραίτητα στο 6%.
Όπως εκτιμά, οι αποδόσεις θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και στο 8% τα επόμενα χρόνια.
6. Εκτόξευση αμυντικών δαπανών
Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ, λόγω του πολέμου με το Ιράν, της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στην Ουκρανία και της ευρύτερης διαδικασίας επανεξοπλισμού σε ΝΑΤΟ, Μέση Ανατολή και Ασία.
Ο αμυντικός προϋπολογισμός των ΗΠΑ έφτασε το 1 τρισ. δολάρια κατά το δημοσιονομικό έτος 2026, για πρώτη φορά στην ιστορία.
Η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών διευρύνει τις ανάγκες χρηματοδότησης των κυβερνήσεων, προκαλεί περισσότερες εκδόσεις ομολόγων και ασκεί ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις.
7. Το «φαινόμενο Ιαπωνία»
Η Ιαπωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σημαντικό πρόβλημα εξασθένησης του γεν και οι αρχές της χώρας πιθανότατα πωλούν ξένα ομόλογα προκειμένου να στηρίξουν το νόμισμα.
Τα στοιχεία για τα συναλλαγματικά διαθέσιμα του υπουργείου Οικονομικών έδειξαν ότι οι τοποθετήσεις του Τόκιο σε ξένους τίτλους μειώθηκαν κατά το ποσό-ρεκόρ των 87,8 δισ. δολαρίων στα τέλη Αυγούστου σε σχέση με έναν μήνα νωρίτερα.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η Ιαπωνία πιθανότατα πούλησε αμερικανικά Treasuries για να στηρίξει το γεν.
Οποιαδήποτε νέα παρέμβαση θα μπορούσε να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων.
Την ίδια ώρα, η πρόθεση προστασίας της αγοράς αμερικανικών Treasuries θεωρείται ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ έχουν βοηθήσει το Τόκιο να στηρίξει το γεν.
Ο Ed Yardeni, πρόεδρος και επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Yardeni Research, υποστηρίζει παράλληλα ότι η αντιστροφή του λεγόμενου yen-funded carry trade συμβάλλει επίσης στο sell off των ομολόγων.
Πρόκειται για μια στρατηγική κατά την οποία οι επενδυτές δανείζονται σε γεν, εκμεταλλευόμενοι το χαμηλό κόστος χρηματοδότησης, και τοποθετούν τα κεφάλαια σε assets που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.
Καθώς τα επιτόκια στην Ιαπωνία αυξάνονται, οι επενδυτές που είχαν ακολουθήσει τη συγκεκριμένη στρατηγική αναγκάζονται πλέον να πωλούν κρατικά ομόλογα σε ολόκληρο τον κόσμο, τα οποία είχαν αγοράσει με κεφάλαια από φθηνά δάνεια σε γεν.
8. Εμπορικοί πόλεμοι
Ο εμπορικός πόλεμος που συνεχίζει να διεξάγει ο πρόεδρος Donald Trump προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πληθωριστικού κινδύνου.
Οι υψηλότεροι δασμοί καθιστούν ακριβότερα τα εισαγόμενα προϊόντα και απειλούν να διατηρήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις σε υψηλά επίπεδα.
Αυτό ενισχύει με τη σειρά του τις προσδοκίες για επιτόκια που θα παραμείνουν «υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», ασκώντας νέα ανοδική πίεση στις αποδόσεις των ομολόγων.
Οι εμπορικές διαμάχες αποτελούν, παράλληλα, σύμπτωμα μιας βαθύτερης γεωπολιτικής κατακερμάτισης και ενός ολοένα πιο ασταθούς παγκόσμιου περιβάλλοντος.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις ως αντιστάθμισμα για την αυξημένη αβεβαιότητα.
9. Αλλάζει η βάση των αγοραστών
Στην περίπτωση των αμερικανικών Treasuries, η βάση των αγοραστών έχει μετατοπιστεί σταδιακά από τη Fed και τις ξένες κεντρικές τράπεζες προς εγχώριους και ξένους ιδιώτες επενδυτές, όπως τα hedge funds.
Σύμφωνα με υπολογισμούς της Bloomberg Economics, οι τοποθετήσεις της Fed και των ξένων επίσημων φορέων σε αμερικανικά Treasuries, ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ, έχουν μειωθεί περίπου κατά 12 και 8 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα από το 2020.
Ερευνητές της Fed της Νέας Υόρκης ανέφεραν τον περασμένο μήνα ότι η αγορά έχει γίνει «ολοένα πιο ευαίσθητη στις τιμές» με την πάροδο του χρόνου.
Η εξέλιξη αυτή εξηγεί, σύμφωνα με τους ίδιους, σημαντικό μέρος των ιστορικών μεταβολών στις αποδόσεις.
Με απλά λόγια, η αγορά έχει πλέον μικρότερη «ασπίδα» από μεγάλους θεσμικούς αγοραστές, γεγονός που καθιστά τις αποδόσεις περισσότερο ευάλωτες σε απότομες μεταβολές της προσφοράς και της ζήτησης.
10. Το τέλος του παγκόσμιου «πλεονάσματος αποταμίευσης»
Ο τελευταίος παράγοντας είναι ίσως και ο πιο δομικός: το παγκόσμιο πλεόνασμα αποταμίευσης που για δεκαετίες συνέβαλε στη συγκράτηση του κόστους δανεισμού έχει πλέον ουσιαστικά τελειώσει.
Σύμφωνα με την Oxford Economics, τρεις βασικοί παράγοντες είχαν δημιουργήσει επί χρόνια ένα επίμονο πλεόνασμα παγκόσμιων αποταμιεύσεων:
η δημοσιονομική λιτότητα,
η απομόχλευση των ΗΠΑ,
και οι κινεζικές εξαγωγές.
Και οι τρεις τάσεις είτε έχουν αντιστραφεί είτε περιορίζονται πλέον από τον προστατευτισμό.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ίδια στιγμή που κυβερνήσεις και επιχειρήσεις χρειάζονται τεράστια ποσά κεφαλαίων.
Το αποτέλεσμα είναι ένας παγκόσμιος αγώνας για την προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων, με τους δανειολήπτες να ανταγωνίζονται ολοένα πιο επιθετικά για τα διαθέσιμα χρήματα των επενδυτών.
Και όταν η ζήτηση για κεφάλαια αυξάνεται ενώ η προσφορά αποταμιεύσεων δεν επαρκεί, η αγορά κάνει αυτό που γνωρίζει καλύτερα: ανεβάζει την τιμή του χρήματος.
Αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερα επιτόκια και, τελικά, σε υψηλότερες αποδόσεις κρατικών ομολόγων.
Το μεγάλο στοίχημα των αγορών
Το παγκόσμιο sell off στα ομόλογα δεν αποτελεί, επομένως, αποτέλεσμα ενός και μόνο παράγοντα.
Από τον επίμονο πληθωρισμό και την ανθεκτική ανάπτυξη έως τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα, την έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, την αύξηση των αμυντικών δαπανών και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι πιέσεις συσσωρεύονται.
Την ίδια στιγμή, η προσφορά κρατικού και εταιρικού χρέους αυξάνεται, ενώ η παγκόσμια «δεξαμενή» αποταμιεύσεων που επί χρόνια συγκρατούσε το κόστος δανεισμού περιορίζεται.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τα ομόλογα, με τις αγορές να καλούνται να αποτιμήσουν εάν η εποχή των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων και αποδόσεων έχει πλέον τελειώσει οριστικά.
Και το κρίσιμο ερώτημα για τους επενδυτές είναι πλέον ένα: πόσο ψηλά μπορούν να φτάσουν οι αποδόσεις πριν η ίδια η άνοδος του κόστους χρήματος αρχίσει να «σπάει» την οικονομική ανάπτυξη;
www.bankingnews.gr
Ένα παγκόσμιο sell off στην αγορά κρατικού χρέους έχει οδηγήσει την απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007, ενώ περισσότεροι από τους μισούς, από τους συνολικά 173 συμμετέχοντες σε έρευνα Markets Pulse την περασμένη εβδομάδα, εκτιμούν ότι η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου θα αγγίξει το 6% έως το τέλος του έτους.
Από την Ιαπωνία έως τη Γαλλία, το κόστος δανεισμού καταγράφει επίσης νέα υψηλά, οδηγώντας την απόδοση του δείκτη Bloomberg Global Aggregate Treasuries Total Return Index στο υψηλότερο επίπεδο από το 2000.
Τα παγκόσμια ομόλογα έχουν χάσει 2,7% από τις αρχές του έτους, την ώρα που οι μετοχές καταγράφουν άνοδο 13%.
Το sell off εξελίσσεται σε ένα περιβάλλον επίμονου πληθωρισμού, δημοσιονομικών ανησυχιών και ανθεκτικής οικονομικής ανάπτυξης.
Όλα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα πιέσεων για τις αγορές ομολόγων, με τους επενδυτές να προσπαθούν να διαπιστώσουν ποιοι παράγοντες είναι αυτοί που πραγματικά οδηγούν τις αποδόσεις υψηλότερα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Torsten Slok της Apollo Global Management υποστηρίζει ότι τα επιτόκια ενδέχεται να παραμείνουν «υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα».
«Ακόμη και εάν έχουν διασπαστεί ορισμένα σημαντικά όρια, δεν θεωρούμε ότι οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις έχουν φτάσει απαραίτητα σε επίπεδο που να μπορεί να οδηγήσει από μόνο του σε σταθεροποίηση», δήλωσε ο Gilles Moec, επικεφαλής οικονομολόγος της AXA Group.
Ακολουθούν οι 10 βασικοί λόγοι πίσω από το παγκόσμιο sell off στα ομόλογα:
1. Ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη
Οι επενδυτές στρέφονται συνήθως στα ομόλογα όταν οι οικονομικές προοπτικές είναι δυσοίωνες.
Αυτή τη στιγμή, όμως, η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να παρουσιάζει ισχυρή δυναμική, ενώ η παγκόσμια ανάπτυξη παραμένει ανθεκτική παρά τον πόλεμο με το Ιράν και το υψηλό κόστος δανεισμού.
Η επιχειρηματική δραστηριότητα διεθνώς παραμένει ισχυρή, με τους δείκτες μεταποίησης να καταγράφουν σε μεγάλες οικονομίες τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών.
Η ανθεκτικότητα της ανάπτυξης ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και αυξάνει τον κίνδυνο νέων αυξήσεων επιτοκίων, ενώ παράλληλα δίνει στους επενδυτές περισσότερους λόγους να προτιμούν τις μετοχές έναντι των ομολόγων.
Ο πληθωρισμός είναι αρνητικός για τα ομόλογα, καθώς μειώνει την πραγματική αξία των κουπονιών και των κεφαλαίων που θα λάβουν οι επενδυτές στο μέλλον.
«Η ανάπτυξη παραμένει ισχυρή και, μετά τα πρόσφατα PMI, φαίνεται να ενισχύεται ακόμη περισσότερο», δήλωσε ο Martin Harvey, διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος της Wellington Management.
«Τα ομόλογα δεν αποτελούν αυτή τη στιγμή καλό αντιστάθμισμα έναντι των μετοχών», πρόσθεσε.
2. Υψηλότερες τιμές εμπορευμάτων
Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν έχει δημιουργήσει αυτό που η Goldman Sachs Group χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία.
Η τιμή του Brent έφτασε έως τα 126,41 δολάρια το βαρέλι, καθώς η σύγκρουση περιόρισε τις ενεργειακές ροές μέσω των στρατηγικής σημασίας Στενών του Hormuz.
Η εξέλιξη αυτή έχει αυξήσει τις τιμές της βενζίνης και του diesel, διατηρώντας παράλληλα υψηλές τις γενικότερες πληθωριστικές πιέσεις.
Την ίδια στιγμή, οι τιμές των τροφίμων καταγράφουν επίσης σημαντική άνοδο, εν μέρει λόγω των πρόσφατων κυμάτων καύσωνα.
3. Αυξήσεις επιτοκίων
Η Federal Reserve αύξησε τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, ενώ οι αξιωματούχοι της σηματοδοτούν ότι ενδέχεται να απαιτηθούν και νέες αυξήσεις, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%.
Κεντρικές τράπεζες στην Αυστραλία και την Ιαπωνία έχουν επίσης αυξήσει τα επιτόκια προκειμένου να περιορίσουν τον πληθωρισμό, ενώ οι traders προεξοφλούν πλέον αυξήσεις επιτοκίων σε Βρετανία, Καναδά και Ευρώπη τους επόμενους μήνες.
Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι περίπου το 90% της αύξησης στις ονομαστικές αποδόσεις των 10ετών ομολόγων από τον Αύγουστο του 2020 σημειώθηκε γύρω από τις ανακοινώσεις για την απασχόληση εκτός γεωργικού τομέα στις ΗΠΑ και τις ομιλίες κορυφαίων αξιωματούχων της Fed.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι προσδοκίες της αγοράς για τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια αποτελούν τον κυρίαρχο παράγοντα πίσω από τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων.
Παράλληλα, όσο αυξάνεται το κόστος δανεισμού, οι ιδιοκτήτες κατοικιών προχωρούν λιγότερο συχνά σε αναχρηματοδότηση των στεγαστικών τους δανείων.
Αυτό αυξάνει τη διάρκεια των mortgage bonds και αναγκάζει ορισμένους επενδυτές να πωλούν αμερικανικά κρατικά ομόλογα, προκειμένου να αντισταθμίσουν την αυξημένη έκθεσή τους στον κίνδυνο επιτοκίων.
4. Η έκρηξη δανεισμού των hyperscalers και οι επενδύσεις στην AI
Ο παγκόσμιος αγώνας για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει έκρηξη δανεισμού, προσθέτοντας τεράστιες ποσότητες νέου χρέους στις αγορές.
Οι εταιρείες έχουν εκδώσει φέτος παγκοσμίως περισσότερα από 400 δισ. δολάρια σε ομόλογα για τη χρηματοδότηση τεχνολογικών επενδύσεων, με μεγάλο μέρος αυτών των εκδόσεων να πραγματοποιείται στις ΗΠΑ.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε είδους δανειολήπτες — από κυβερνήσεις έως εταιρείες που χρηματοδοτούν συγχωνεύσεις και εξαγορές — ανταγωνίζονται ολοένα πιο έντονα για τα διαθέσιμα κεφάλαια των επενδυτών.
«Αυτό θα πρέπει τελικά να συμβάλει στην άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων υψηλής ποιότητας, όπως τα αμερικανικά Treasuries, απλώς και μόνο λόγω της εκρηκτικής αύξησης της προσφοράς», έγραψε ο Arif Husain, επικεφαλής παγκόσμιου fixed income στην T. Rowe Price, η οποία διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων.
Οι αναλυτές της Barclays επισημαίνουν ότι οι επακόλουθες επενδύσεις σε υποδομές αποτελούν έναν ακόμη λόγο για τον οποίο η αμερικανική οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική παρά το υψηλότερο κόστος δανεισμού.
5. Δημοσιονομικά ελλείμματα και χρέος
Οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι αυξάνονται, καθώς τα ελλείμματα παραμένουν υψηλά και οι κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να τα αντιμετωπίσουν ουσιαστικά.
Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε πρόσφατα για πρώτη φορά τα 40 τρισ. δολάρια.
Οι χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) αναμένεται να δανειστούν συνολικά 18 τρισ. δολάρια φέτος, πλημμυρίζοντας τις αγορές με νέα προσφορά χρέους και ενθαρρύνοντας τους επενδυτές να απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να αγοράσουν κρατικά ομόλογα.
Η Γαλλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς πληρώνει πολύ υψηλότερο κόστος για τον δανεισμό της, ενώ οι επενδυτές προετοιμάζονται για τις εκλογές του επόμενου έτους και την πιθανότητα μιας λαϊκιστικής κυβέρνησης που θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τις κρατικές δαπάνες.
«Η φαινομενικά ασταμάτητη αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων στις ανεπτυγμένες αγορές αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ωθεί αρκετές οικονομίες του ανεπτυγμένου κόσμου προς μη βιώσιμες τροχιές χρέους», δήλωσε η Katharine Neiss, αναπληρώτρια επικεφαλής παγκόσμιας οικονομίας της PGIM Credit.
Στις ΗΠΑ, ο Steven Blitz, managing director για την παγκόσμια μακροοικονομική ανάλυση και στρατηγική στην TS Lombard, υποστηρίζει ότι η έλλειψη «πολιτικής βούλησης να απορροφηθεί μια ύφεση» σημαίνει ότι η άνοδος των αποδόσεων δεν θα σταματήσει απαραίτητα στο 6%.
Όπως εκτιμά, οι αποδόσεις θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και στο 8% τα επόμενα χρόνια.
6. Εκτόξευση αμυντικών δαπανών
Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ, λόγω του πολέμου με το Ιράν, της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στην Ουκρανία και της ευρύτερης διαδικασίας επανεξοπλισμού σε ΝΑΤΟ, Μέση Ανατολή και Ασία.
Ο αμυντικός προϋπολογισμός των ΗΠΑ έφτασε το 1 τρισ. δολάρια κατά το δημοσιονομικό έτος 2026, για πρώτη φορά στην ιστορία.
Η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών διευρύνει τις ανάγκες χρηματοδότησης των κυβερνήσεων, προκαλεί περισσότερες εκδόσεις ομολόγων και ασκεί ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις.
7. Το «φαινόμενο Ιαπωνία»
Η Ιαπωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σημαντικό πρόβλημα εξασθένησης του γεν και οι αρχές της χώρας πιθανότατα πωλούν ξένα ομόλογα προκειμένου να στηρίξουν το νόμισμα.
Τα στοιχεία για τα συναλλαγματικά διαθέσιμα του υπουργείου Οικονομικών έδειξαν ότι οι τοποθετήσεις του Τόκιο σε ξένους τίτλους μειώθηκαν κατά το ποσό-ρεκόρ των 87,8 δισ. δολαρίων στα τέλη Αυγούστου σε σχέση με έναν μήνα νωρίτερα.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η Ιαπωνία πιθανότατα πούλησε αμερικανικά Treasuries για να στηρίξει το γεν.
Οποιαδήποτε νέα παρέμβαση θα μπορούσε να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων.
Την ίδια ώρα, η πρόθεση προστασίας της αγοράς αμερικανικών Treasuries θεωρείται ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ έχουν βοηθήσει το Τόκιο να στηρίξει το γεν.
Ο Ed Yardeni, πρόεδρος και επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Yardeni Research, υποστηρίζει παράλληλα ότι η αντιστροφή του λεγόμενου yen-funded carry trade συμβάλλει επίσης στο sell off των ομολόγων.
Πρόκειται για μια στρατηγική κατά την οποία οι επενδυτές δανείζονται σε γεν, εκμεταλλευόμενοι το χαμηλό κόστος χρηματοδότησης, και τοποθετούν τα κεφάλαια σε assets που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.
Καθώς τα επιτόκια στην Ιαπωνία αυξάνονται, οι επενδυτές που είχαν ακολουθήσει τη συγκεκριμένη στρατηγική αναγκάζονται πλέον να πωλούν κρατικά ομόλογα σε ολόκληρο τον κόσμο, τα οποία είχαν αγοράσει με κεφάλαια από φθηνά δάνεια σε γεν.
8. Εμπορικοί πόλεμοι
Ο εμπορικός πόλεμος που συνεχίζει να διεξάγει ο πρόεδρος Donald Trump προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πληθωριστικού κινδύνου.
Οι υψηλότεροι δασμοί καθιστούν ακριβότερα τα εισαγόμενα προϊόντα και απειλούν να διατηρήσουν τις πληθωριστικές πιέσεις σε υψηλά επίπεδα.
Αυτό ενισχύει με τη σειρά του τις προσδοκίες για επιτόκια που θα παραμείνουν «υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», ασκώντας νέα ανοδική πίεση στις αποδόσεις των ομολόγων.
Οι εμπορικές διαμάχες αποτελούν, παράλληλα, σύμπτωμα μιας βαθύτερης γεωπολιτικής κατακερμάτισης και ενός ολοένα πιο ασταθούς παγκόσμιου περιβάλλοντος.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις ως αντιστάθμισμα για την αυξημένη αβεβαιότητα.
9. Αλλάζει η βάση των αγοραστών
Στην περίπτωση των αμερικανικών Treasuries, η βάση των αγοραστών έχει μετατοπιστεί σταδιακά από τη Fed και τις ξένες κεντρικές τράπεζες προς εγχώριους και ξένους ιδιώτες επενδυτές, όπως τα hedge funds.
Σύμφωνα με υπολογισμούς της Bloomberg Economics, οι τοποθετήσεις της Fed και των ξένων επίσημων φορέων σε αμερικανικά Treasuries, ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ, έχουν μειωθεί περίπου κατά 12 και 8 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα από το 2020.
Ερευνητές της Fed της Νέας Υόρκης ανέφεραν τον περασμένο μήνα ότι η αγορά έχει γίνει «ολοένα πιο ευαίσθητη στις τιμές» με την πάροδο του χρόνου.
Η εξέλιξη αυτή εξηγεί, σύμφωνα με τους ίδιους, σημαντικό μέρος των ιστορικών μεταβολών στις αποδόσεις.
Με απλά λόγια, η αγορά έχει πλέον μικρότερη «ασπίδα» από μεγάλους θεσμικούς αγοραστές, γεγονός που καθιστά τις αποδόσεις περισσότερο ευάλωτες σε απότομες μεταβολές της προσφοράς και της ζήτησης.
10. Το τέλος του παγκόσμιου «πλεονάσματος αποταμίευσης»
Ο τελευταίος παράγοντας είναι ίσως και ο πιο δομικός: το παγκόσμιο πλεόνασμα αποταμίευσης που για δεκαετίες συνέβαλε στη συγκράτηση του κόστους δανεισμού έχει πλέον ουσιαστικά τελειώσει.
Σύμφωνα με την Oxford Economics, τρεις βασικοί παράγοντες είχαν δημιουργήσει επί χρόνια ένα επίμονο πλεόνασμα παγκόσμιων αποταμιεύσεων:
η δημοσιονομική λιτότητα,
η απομόχλευση των ΗΠΑ,
και οι κινεζικές εξαγωγές.
Και οι τρεις τάσεις είτε έχουν αντιστραφεί είτε περιορίζονται πλέον από τον προστατευτισμό.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ίδια στιγμή που κυβερνήσεις και επιχειρήσεις χρειάζονται τεράστια ποσά κεφαλαίων.
Το αποτέλεσμα είναι ένας παγκόσμιος αγώνας για την προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων, με τους δανειολήπτες να ανταγωνίζονται ολοένα πιο επιθετικά για τα διαθέσιμα χρήματα των επενδυτών.
Και όταν η ζήτηση για κεφάλαια αυξάνεται ενώ η προσφορά αποταμιεύσεων δεν επαρκεί, η αγορά κάνει αυτό που γνωρίζει καλύτερα: ανεβάζει την τιμή του χρήματος.
Αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερα επιτόκια και, τελικά, σε υψηλότερες αποδόσεις κρατικών ομολόγων.
Το μεγάλο στοίχημα των αγορών
Το παγκόσμιο sell off στα ομόλογα δεν αποτελεί, επομένως, αποτέλεσμα ενός και μόνο παράγοντα.
Από τον επίμονο πληθωρισμό και την ανθεκτική ανάπτυξη έως τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα, την έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, την αύξηση των αμυντικών δαπανών και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι πιέσεις συσσωρεύονται.
Την ίδια στιγμή, η προσφορά κρατικού και εταιρικού χρέους αυξάνεται, ενώ η παγκόσμια «δεξαμενή» αποταμιεύσεων που επί χρόνια συγκρατούσε το κόστος δανεισμού περιορίζεται.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τα ομόλογα, με τις αγορές να καλούνται να αποτιμήσουν εάν η εποχή των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων και αποδόσεων έχει πλέον τελειώσει οριστικά.
Και το κρίσιμο ερώτημα για τους επενδυτές είναι πλέον ένα: πόσο ψηλά μπορούν να φτάσουν οι αποδόσεις πριν η ίδια η άνοδος του κόστους χρήματος αρχίσει να «σπάει» την οικονομική ανάπτυξη;
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών